Samhain 2009 – Ó Ré na hEagnaíochta go Ré na Dímhoráltachta

Moladh beag: Bhí sé mar smaoineamh smartáilte ag Éanna Ó Cionnaith, TD, fáil réidh leis an Seanad. Ní bhfuair sé tacaíocht fiú ona Pháirtí fhéin – nach dtuigeann formhór a bhall míniú ainm an pháirti sin fiú (cibé rud a thuigeann siad).

Ar Shatharn an 17ú den’ mhí seo caite, ag cur iontais ar 1,200 ball d’Fhine Ghael ag cruinniú i Citywest (Baile Átha Cliath) dó, nocht Éanna a pholasaí phearsanta nua. Tá sé ar intinn aige fosta uimhir na dTD a ísliú faoi 20 agus athraithe eile a chur i gcrích. Ar ndóigh, bhí roinnt Sheanadóirí Fhine Ghael i gcoinne an mhollta. Adubhairt Leas-cheannaire an Pháirtí, Richard Bruton, ámh, taobh le Phil Hogan, Leo Varadkar agus Simon Coveney go raibh an ceart ag an gCionnach. Agus creid é, bhí Seanadóirí sinsearacha, mar shampla Ceannaire an tSeanaid Frances Fitzgerald, den tuairim céanna.

I 1986, do b’é bharúil John Kelly, TD, (Fine Gael), léachtóir le dlí bunrachtúil: “Ireland’s political and official rulers have largely behaved like a crew of maintenance engineers, just keeping a lot of old British structures and plant ticking over…”. Thuig seisean an fá go mbímis tráth ‘agin the government’: bhí ‘fhios againn nach raibh sa Dáil ach Boscaí Poist Sasanacha le dath glas péinteáilte ortha.

Ceist an Lae: De réir an AE, méadóidh an t-easnamh ar an dTiachóig (.i. Buiséad) in Éirinn i 2010 go 14.7% den Olltáirgeacht Náisiúnta (GNP). Ní cosúil gur féidir le Fianna na Dála an scéal a cheartú go dtí an bhliadhain 2014 (.i. an t-easnamh a laghdú go 3%). Caithfidh na Fianna seo gearradh siar oll-mhór ar chaiteachas a dhéanamh i 2010. Tá an méad gearán sin ag gabháil thart anois go ndearnadh dearmad ar cé hiad a chuir san áit seo sinn sa chéad áit. Níl tuarastail agus liúntais na bhFianna Dála fá scrúdú. Tá droch-iompar na mBannc incurtha leis sin a bhí acu cheana.

Beidh gearradh siar €4bhn i 2010, 2011 agus 2012. Má tá geileagar fágtha annsin, gearrfar €3bhn eile i 2013 agus (a bheag nó a mhór) i 2014 arís. Tá tuarascáil An Bhord Snip, méadaithe faoi ceathar, de díobháil orainn. Agus muidinne, mar chaoire, ag sodar i ndéidh argóintí maille le snipín annseo nó annsiúd.

Tamall maith de bhlianta ó shoin bhíodh sibhialtacht Gaelach ann. Ligimis orainn, sinne a bhfuil an teanga againn ar a laghad, go bhfuil smior den tsibialtacht sin ann. Ná cuirimis an dallamullóg orainn agus freagraímis Ceist an Lae: cá bhfaighfimid na gearrthacha de €22bn gur gá, le gnáth-shaol na tíre a athbhunú gan ‘chabhair’ a fháil ón gCiste Idirnaisiunta Airgeadais (IMF)?

Den €56.6bn a caithfidh an Rialtas i 2009, costóidh Leas Sóisialta (nó ‘Sóislialach’ mar adeireann an Roinn in amanna) 38% (€21.5bn), Sláinte 27% (€15.3bn) Oideachas 15% (€8.5bn), Dlí agus Ceart 4% (€2.3bn), Talmhaíocht 3% (€1.7bn), Fiontar 3% agus Eile 10% (5.6).

Ag gearradh siar ar chaiteachas reatha agus ag coimeád an caiteachas caipitil slán, goidiad na céatadáin agus na figiúirí a cheapaimid, ar bhonn ghinearálta, a bheith cuí – agus an Tiachóg (Buiséad) sa Dubh?

.                                     2009                            2014
.                                 %           €bn               %           €bn
Leas Sóisialta:              38           21.5             36.0        17.5
Sláinte:                       27           15.3             25.0        12.3
Oideachas:                  15             8.5             17.7          8.5
Dlí agus Ceart:               4             2.3              4.2          2.0
Talmhaíocht:                 3             1.7              3.5          1.7
Fiontar                         3             1.7              3.5          1.7
Eile:                           10             5.3              9.0          4.3
.                                              56.6                           48.0
Cáin bhreise
ar aicmí saibhre:                                                           5.0
Cáin úr glas:                                                                5.0
.                                              56.6                          58.0

Gidh go bhfuil na figiúirí thuas-tugtha garbh is nár chostaigh siad an iomairce le cur le chéile, is cosamhail gur tiachóg mar seo a bheas ann i 2014. Is amhlaidh go raibh baill an Chomhluadair Scadhp – ó Chonnacht ó Laighean ar aon fhocal ar an gceist seo gan mhórán differ eadartha.

Advertisements

Molann %d blagálaí é seo: